Zajęcie rachunku bankowego przez komornika a wypłata wynagrodzeń pracowników

Zajęcie rachunku bankowego przedsiębiorcy przez komornika nie oznacza automatycznie, że firma traci możliwość wypłaty wynagrodzeń swoim pracownikom. Ustawodawca przewidział mechanizm, który pozwala na dokonanie bieżących wypłat pensji pomimo prowadzonej egzekucji. Warunkiem jest jednak spełnienie określonych wymogów wynikających z przepisów Kodeks postępowania cywilnego.

Co do zasady zajęcie rachunku bankowego powoduje, że bank nie może realizować dyspozycji dotyczących środków znajdujących się na rachunku do wysokości zajętej wierzytelności. Zakaz ten obejmuje również środki, które wpłynęły na rachunek już po dokonaniu zajęcia. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca zostaje całkowicie pozbawiony możliwości regulowania wynagrodzeń pracowników. Kluczowe znaczenie ma art. 890 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z jego treścią zakaz wypłat z zajętego rachunku bankowego nie obejmuje bieżących wynagrodzeń za pracę wraz z podatkami i innymi ustawowymi obciążeniami, a także alimentów i rent o charakterze alimentacyjnym do wysokości przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa GUS. Wypłata może nastąpić po przedstawieniu komornikowi odpisu listy płac albo innego wiarygodnego dokumentu potwierdzającego wysokość należnych wynagrodzeń.

Przedsiębiorca powinien wykazać, że środki mają zostać przeznaczone wyłącznie na bieżące wynagrodzenia pracowników. W praktyce najczęściej przedkłada się:

• listę płac,
• zestawienie wynagrodzeń,
• inne dokumenty pozwalające ustalić wysokość należnych świadczeń.

Przedstawione dokumenty powinny umożliwić komornikowi ocenę, czy żądana wypłata odpowiada rzeczywistym zobowiązaniom pracodawcy wobec pracowników.

Nie. Istotnym elementem praktyki stosowania art. 890 § 2 kpc. jest rola banku. Bank nie jest uprawniony do samodzielnego decydowania o wypłacie środków z zajętego rachunku na wynagrodzenia pracowników. Jego obowiązkiem jest wykonanie zajęcia zgodnie z zawiadomieniem komornika. Dopiero po otrzymaniu zezwolenia wydanego przez komornika bank może zrealizować przelewy wynagrodzeń.

Przepisy przewidują możliwość dokonania bieżących wypłat wynagrodzeń wraz z należnymi podatkami oraz innymi ciężarami publicznoprawnymi. Zwolnienie dotyczy wynagrodzeń należnych pracownikom za bieżący okres rozliczeniowy i nie służy finansowaniu innych zobowiązań przedsiębiorcy. Jednocześnie art. 890 § 2 kpc. odwołuje się do limitu odpowiadającego przeciętnemu wynagrodzeniu z poprzedniego kwartału ogłaszanemu przez Prezesa GUS.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreślono, że zwolnienie przewidziane w art. 890 § 2 kpc. obejmuje jedynie bieżące wynagrodzenia za pracę, a nie wynagrodzenia zaległe. W wyroku z 5 marca 2008 r. (sygn. V CSK 459/07) Sąd Najwyższy wskazał, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady zajęcia rachunku bankowego, dlatego powinien być interpretowany ściśle, jednak z uwzględnieniem celu regulacji. Ochrona ma zapobiegać sytuacji, w której zajęcie rachunku uniemożliwi przedsiębiorcy dalsze funkcjonowanie oraz terminową wypłatę pensji pracownikom.

Komornik ma obowiązek zweryfikować, czy wniosek przedsiębiorcy rzeczywiście dotyczy bieżących wynagrodzeń. Przepis nie może być wykorzystywany do finansowania innych zobowiązań przedsiębiorstwa ani do wypłaty zaległych pensji z wielu wcześniejszych okresów. W razie wątpliwości komornik może żądać przedstawienia dodatkowych dokumentów od dłużnika. 

Zajęcie firmowego rachunku bankowego nie przekreśla możliwości terminowej wypłaty wynagrodzeń pracownikom. Obowiązujące przepisy przewidują wyjątek od zakazu dysponowania  środkami zgromadzonymi na rachunku, jednak skorzystanie z niego wymaga współdziałania przedsiębiorcy z komornikiem oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających wysokość bieżących należności pracowniczych. Dzięki temu możliwe jest pogodzenie interesów wierzyciela prowadzącego egzekucję z ochroną praw pracowników do otrzymania wynagrodzenia.