Patrycja GodońKomornik Sądowy w Rzeszowie
Ulga na dziecko należy do najczęściej wykorzystywanych instrumentów wsparcia finansowego oferowanych przez państwo, jednak skorzystanie z niej wymaga spełnienia określonych warunków przewidzianych w przepisach. Przy rozliczeniu podatku podatnik ma możliwość nie tylko pomniejszenia należnego podatku o przysługującą ulgę, lecz także otrzymania zwrotu niewykorzystanej części świadczenia w formie przelewu na rachunek bankowy lub wypłaty gotówkowej. Dotyczy to sytuacji, gdy ze względu na niskie dochody nie było możliwe pełne odliczenie ulgi w ramach samego rozliczenia podatkowego. Ulga prorodzinna nie jest ograniczona liczbą dzieci, co oznacza, że przysługuje na każde dziecko spełniające ustawowe kryteria.
Z ulgi na dziecko mogą korzystać wyłącznie osoby rozliczające podatek dochodowy od osób fizycznych według skali podatkowej, czyli składające zeznania PIT-36 lub PIT-37. Uprawnienie to przysługuje rodzicom, opiekunom prawnym wspólnie zamieszkującym z dzieckiem oraz rodzinom zastępczym sprawującym nad nim faktyczną opiekę.
Z perspektywy egzekucji kluczowe jest to, że pieniądze wypłacane przez urząd skarbowy w ramach rozliczenia rocznego mają charakter świadczenia pieniężnego należnego podatnikowi.
Jeżeli przeciwko dłużnikowi istnieje tytuł wykonawczy i wszczęto postępowanie egzekucyjne to komornik może skierować egzekucję do wierzytelności przysługującej dłużnikowi względem osoby trzeciej. W przypadku zwrotu podatku dłużnikiem zajętej wierzytelności jest właściwy organ podatkowy.
Technicznie odbywa się to w trybie egzekucji z wierzytelności: komornik dokonuje zajęcia wzywając dłużnika zajętej wierzytelności aby nie spełniał świadczenia na rzecz dłużnika (podatnika) lecz przekazał je zgodnie z zajęciem.
Zgodnie z art. 902(2) Kodeksu postępowania cywilnego zajęcie nadpłaty i zwrotu podatku obejmuje wszelkie wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku istniejące w chwili zajęcia oraz powstałe po zajęciu. Zajęcie obejmuje wszystkie wierzytelności z tytułu nadpłat i zwrotów podatku powstałych w okresie obowiązywania zajęcia w tym zwrotu podatku z ulgi na dzieci. Ponadto zajęcie nadpłaty i zwrotu podatku skierowane do naczelnika urzędu skarbowego jest skuteczne wobec pozostałych naczelników urzędów skarbowych tz. jedno skutecznie złożone zajęcie wierzytelności ma taki sam skutek jak złożenie zajęć do wszystkich naczelników urzędów skarbowych.
W Kodeksie postępowania cywilnego istnieje katalog świadczeń i praw wyłączonych spod egzekucji (albo podlegających jej ograniczeniu). Ochrona dotyczy m.in. określonych świadczeń o charakterze socjalnym/rodzinnym ale zwrot podatku nie jest wprost wskazany jako świadczenie wyłączone. Zwrot z rozliczenia PIT jest traktowany jako świadczenie podatkowe należne podatnikowi a nie jako klasyczne świadczenie rodzinne. W przeciwieństwie do świadczeń socjalnych przeznaczonych bezpośrednio na potrzeby dziecka, środki uzyskane z rocznego rozliczenia podatkowego mają charakter nadpłaty należnej podatnikowi. Oznacza to, że nie są traktowane jako świadczenie wypłacane w interesie dziecka, a tym samym nie podlegają ochronie przed zajęciem egzekucyjnym.
Patrycja GodońKomornik Sądowy w Rzeszowie
Skarga pauliańska, której geneza sięga prawa rzymskiego stanowi jeden z podstawowych mechanizmów służących ochronie wierzyciela przed czynnościami dłużnika podejmowanymi z pokrzywdzeniem jego interesów. Pozwala na
Egzekucja alimentów należnych małoletniemu dziecku jest prowadzona na rzecz dziecka chociaż w postępowaniu egzekucyjnym najczęściej działa za nie jego przedstawiciel ustawowy - zazwyczaj jeden z rodziców.
Ogłoszenie upadłości nie powoduje wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego ani nie pozbawia uprawnionego prawa do bieżących alimentów. Zmienia natomiast sposób ich zaspokajania. Zgodnie z art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego do masy upadłości wszczęte przed ogłoszeniem upadłości ulega zawieszeniu z mocy prawa w dniu ogłoszenia upadłości a po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości – umarza się z mocy prawa. Zasada ta obejmuje również egzekucję alimentów, jeżeli została skierowana do składników majątkowych wchodzących do masy upadłości. Nie należy więc przyjmować, że alimentacyjny charakter wierzytelności pozwala komornikowi kontynuować egzekucję z masy upadłości na dotychczasowych zasadach.