Czy komornik może nadal egzekwować alimenty po ogłoszeniu upadłości dłużnika?

Ogłoszenie upadłości nie powoduje wygaśnięcia obowiązku alimentacyjnego ani nie pozbawia uprawnionego prawa do bieżących alimentów. Zmienia natomiast sposób ich zaspokajania. Zgodnie z art. 146 ust. 1 Prawa upadłościowego postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku wchodzącego do masy upadłości wszczęte przed ogłoszeniem upadłości ulega zawieszeniu z mocy prawa w dniu ogłoszenia upadłości a po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości – umarza się z mocy prawa. Zasada ta obejmuje również egzekucję alimentów, jeżeli została skierowana do składników majątkowych wchodzących do masy upadłości. Nie należy więc przyjmować, że alimentacyjny charakter wierzytelności pozwala komornikowi kontynuować egzekucję z masy upadłości na dotychczasowych zasadach.

Ogłoszenie upadłości nie powoduje ustania obowiązku alimentacyjnego. Bieżące alimenty przypadające za okres po ogłoszeniu upadłości są zaspokajane przez syndyka z masy upadłości, a nie w ramach egzekucji komorniczej. Zgodnie z art. 343 ust. 2 Prawa upadłościowego syndyk zaspokaja takie zobowiązania w terminach ich płatności do dnia sporządzenia ostatecznego planu podziału, przy czym z masy upadłości na każdego uprawnionego może być w ten sposób wypłacana kwota nieprzekraczająca minimalnego wynagrodzenia za pracę. 

Należności alimentacyjne powstałe przed ogłoszeniem upadłości są traktowane inaczej niż alimenty bieżące. Zaległe alimenty powstałe przed ogłoszeniem upadłości są uwzględniane w postępowaniu upadłościowym i korzystają z uprzywilejowanej pozycji przy podziale funduszów masy upadłości. Należności alimentacyjne należą do pierwszej kategorii zaspokojenia wierzycieli. Zaległe alimenty nie zostają anulowane wskutek ogłoszenia upadłości dłużnika. Kwoty, których termin płatności upłynął przed dniem ogłoszenia upadłości stają się wierzytelnością podlegającą zaspokojeniu w postępowaniu upadłościowym i wierzyciel powinien zgłosić je syndykowi.

Należność główna z tytułu zaległych alimentów jest zaliczana do pierwszej kategorii zaspokojenia, a więc korzysta z uprzywilejowanej pozycji wobec większości pozostałych długów. Nie oznacza to jednak gwarancji pełnej wypłaty - wysokość zaspokojenia zależy od środków zgromadzonych w masie upadłości. Odsetki od zaległych alimentów są rozliczane w trzeciej kategorii.

Ogłoszenie upadłości wpływa na sposób realizacji obowiązku alimentacyjnego ale nie znosi obowiązku płacenia alimentów. Zmianie ulega przede wszystkim mechanizm ich zaspokajania. Trzeba również wyraźnie odróżnić zaległe alimenty od alimentów bieżących. Alimenty należne za okres po ogłoszeniu upadłości nie są traktowane tak samo jak wcześniejsze zaległości. Syndyk zaspokaja bieżące zobowiązania alimentacyjne w terminach ich płatności do dnia sporządzenia ostatecznego planu podziału przy czym z masy upadłości mogą być wypłacane do wysokości określonej w art. 343 ust. 2 Prawa upadłościowego.